Muzeum Czartoryskich w Puławach

Informacje praktyczne

Czego się spodziewać

Muzeum zajmuje reprezentacyjne wnętrza pałacu książąt Czartoryskich, wzniesionego na skraju wysokiej skarpy wiślanej. Pierwszą rezydencję zbudowano tu w latach 1671-1676 dla Stanisława Herakliusza Lubomirskiego według projektu Tylmana z Gameren; w 1706 roku zniszczyły ją wojska szwedzkie. Odbudowy podjęła się Maria Zofia Sieniawska, która wnosząc Puławy w wianie Augustowi Aleksandrowi Czartoryskiemu, otworzyła najświetniejszy rozdział w dziejach tego miejsca. Na przełomie XVIII i XIX wieku dwór Adama Kazimierza Czartoryskiego i Izabeli z Flemmingów ściągał do Puław Jana Piotra Norblina, Juliana Ursyna Niemcewicza i Christiana Piotra Aignera. To właśnie tutaj, w Świątyni Sybilli (1801) i w Domu Gotyckim (1809), księżna Izabela stworzyła pierwsze muzeum na ziemiach polskich.

Wystawa stała nosi tytuł zaczerpnięty z dewizy założycielki: “Ojczyzno! Niechaj Cię uwiecznię!”. Pokazano na niej eksponaty gromadzone od końca XVIII wieku po drugą połowę wieku XIX, pochodzące nie tylko z kolekcji księżnej Izabeli, lecz także ze zbioru jej wnuka, księcia Władysława Czartoryskiego, który kupował dzieła sztuki na paryskiej emigracji. Zobaczymy wysokiej klasy malarstwo, militaria, rzemiosło artystyczne oraz pamiątki o charakterze historyczno-sentymentalnym. Muzeum prowadzi też żywy program wystaw czasowych, w ostatnich sezonach między innymi “SUBLIME”, “Na wentach i w salonach” oraz “Nieznane widoki puławskiej rezydencji”.

Warto rozumieć podział ról w zespole pałacowo-parkowym. Jego właścicielem pozostaje Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa, spadkobierca XIX-wiecznych szkół rolniczych ulokowanych tu po konfiskacie dóbr Czartoryskich; samo muzeum od 2017 roku jest samodzielną placówką podległą Miastu Puławy i pracuje w dwóch działach: Zbiorów Muzealnych, badającym dzieje rodu, oraz Pracowni Dokumentacji Dziejów Miasta w Domku Aleksandryjskim.

Wskazówki

Muzeum jest czynne codziennie, ale w dwóch rytmach: od 1 kwietnia do 30 września w godzinach 9.00-17.00 (kasa do 16.15), a od 1 października do 31 marca w godzinach 8.00-16.00 (kasa do 15.30). Bilet normalny kosztuje 30 zł, ulgowy 22 zł, rodzinny 70 zł (dwoje dorosłych z dziećmi do 16. roku życia), a posiadacze Karty Dużej Rodziny płacą 15 zł. Dniem bezpłatnego wstępu jest poniedziałek. Bilety sprzedaje wyłącznie kasa w Sali Tradycji na parterze pałacu, bez sprzedaży internetowej. Placówka nie pracuje 24, 25, 26 i 31 grudnia, 1 i 6 stycznia, w Niedzielę i Poniedziałek Wielkanocny, w Boże Ciało oraz 1 i 11 listopada.

Obiekty parkowe rządzą się własnym kalendarzem. Świątynia Sybilli i Dom Gotycki są udostępniane od 1 czerwca do 30 września, od wtorku do niedzieli w godzinach 9.00-16.50, z przerwą 13.00-13.40; Domek Aleksandryjski od maja (data ruchoma) do 30 września, od wtorku do niedzieli 9.00-17.00. W poniedziałki są nieczynne, a zimą w ogóle niedostępne. Od czerwca do września bilet normalny i ulgowy obejmuje pałac oraz obiekty parkowe, poza tym okresem dotyczy samego pałacu; osobny bilet parkowy kosztuje 15 zł. Wizyty indywidualnej nie trzeba rezerwować, ale grupy, oprowadzanie po pałacu (120 zł) i lekcja muzealna (150 zł) wymagają zgłoszenia najpóźniej dwa dni wcześniej.

Jak dojechać

Muzeum mieści się przy ulicy Czartoryskich 8 w Puławach, w zespole pałacowo-parkowym rozciągniętym nad skarpą Wisły, w spacerowej odległości od centrum miasta. Puławy leżą około 45 km na północny zachód od Lublina, przy trasie do Warszawy, i mają połączenia kolejowe w obu kierunkach. Rezerwacje zwiedzania grupowego przyjmowane są telefonicznie i mailowo od poniedziałku do piątku w godzinach 8.00-16.00.

Muzea w pobliżu

Puławy najlepiej łączyć z sąsiednim odcinkiem doliny Wisły. Kilkanaście kilometrów w górę rzeki czeka muzeum w Kazimierzu Dolnym, a naprzeciw niego, na lewym brzegu, zamek w Janowcu. Blisko jest też do uzdrowiska Nałęczów, gdzie działa muzeum Bolesława Prusa. Wszystkie te miejsca wyrosły z tego samego kręgu ziemiańskiej i literackiej Lubelszczyzny.