Muzeum Józefa Czechowicza

Informacje praktyczne

Czego się spodziewać

Muzeum Józefa Czechowicza jest filią Muzeum Narodowego w Lublinie i placówką literacką: gromadzi, opracowuje i udostępnia zbiory z dziedziny literatury XX wieku. Pomysł na nie zrodził się w latach 50. w lubelskim środowisku literackim, a poparli go żyjący jeszcze wówczas przyjaciele poety - Feliks Araszkiewicz, Konrad Bielski, Wacław Gralewski i Kazimierz Andrzej Jaworski - deklarując przekazanie pamiątek oraz książek z dedykacjami. Scenariusz pierwszej wystawy przygotował w latach 1963-1965 Tadeusz Kłak. Muzeum otwarto 9 września 1968 roku, w dwudziestą dziewiątą rocznicę śmierci Czechowicza. Przez blisko trzydzieści lat mieściło się w poklasztornym budynku przy ulicy Narutowicza 10, a od 9 września 2002 roku zajmuje kamienicę przy Złotej 3, ofiarowaną miastu na cele kultury przez zasłużoną dla Lublina rodzinę Riabininów.

Wystawa stała „Józef Czechowicz (1903-1939)" pokazuje dokumenty, zdjęcia, rękopisy oraz tomiki poetyckie wydane za życia autora i powojenne edycje jego twórczości. Przedmiotów osobistych ocalało niewiele: warszawskie mieszkanie przy Narbutta 11a, opuszczone w pierwszych dniach września 1939 roku, szybko okradziono, a rękopisy, maszynopisy i bruliony wyniósł stamtąd Wacław Mrozowski. Na ekspozycji stoją więc dwa dzwoneczki przywiezione z Francji, obrus i serwetki z inicjałami autora „Kamienia" wyszytymi przez jego siostrę Katarzynę Głuszewską oraz łyżeczka z wygrawerowanymi inicjałami ojca poety, Pawła. Ten skromny zestaw rzeczy warto skonfrontować z ogromem spuścizny literackiej twórcy, który zmarł w wieku trzydziestu sześciu lat.

Zaplecze zbiorów jest znacznie obszerniejsze niż sama wystawa. Muzeum przechowuje autografy utworów, listy do rodziny i przyjaciół, fragmenty dziennika, świadectwa szkolne, dyplom ukończenia Instytutu Pedagogiki Specjalnej w Warszawie oraz około pięćdziesięciu woluminów z prywatnego księgozbioru poety, w większości z dedykacjami autorów. Są tu także materiały innych pisarzy Lubelszczyzny - Franciszki Arnsztajnowej, Józefa Łobodowskiego, Anny Kamieńskiej, Jana Pocka - i listy oraz rękopisy Czesława Miłosza, Zbigniewa Herberta, Juliana Tuwima czy Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego; sam księgozbiór liczy około dziesięciu tysięcy woluminów. To wciąż żywa instytucja literacka: prowadzi Nagrodę „Reflektor", Ogólnopolski Konkurs Recytatorski, spotkania autorskie i cykl lekcji „Matura z Czechowiczem".

Wskazówki

Muzeum przyjmuje zwiedzających od wtorku do soboty w godzinach 10:00-17:00; w niedziele i poniedziałki jest zamknięte. Bilet normalny kosztuje 10 zł, ulgowy 8 zł. Dzień bezpłatnego zwiedzania wyznaczany jest miesiąc po miesiącu - w sierpniu 2026 roku przypada w czwartki, a 15 sierpnia muzeum pozostaje nieczynne, więc przed wizytą warto sprawdzić bieżący komunikat. Zwiedzanie z przewodnikiem to dodatkowe 35 zł do biletów wstępu, lekcja muzealna 40 zł, warsztaty 45 zł; sprawy edukacyjne prowadzi dział edukacji Muzeum Narodowego (edukacja@mnwl.pl, tel. 81 537 96 15). Samodzielnym zwiedzającym muzeum udostępnia mobilny przewodnik interaktywny po wystawie stałej. Fotografować i filmować wnętrza oraz eksponaty wolno wyłącznie na użytek własny, bez prawa publikacji i bez lampy błyskowej, dodatkowego światła czy statywu.

Jak dojechać

Muzeum zajmuje kamienicę przy ulicy Złotej 3 w Lublinie (20-112), w Śródmieściu, w obrębie starego miasta. Placówka nie publikuje na swojej stronie wskazówek dojazdowych ani informacji o parkingu, warto więc potraktować wizytę jako punkt spaceru po historycznym centrum i dojść tu pieszo. Kontakt bezpośredni z oddziałem: telefon 81 532 30 90 lub 81 532 30 91, adres czechowicz@mnwl.pl.

Muzea w pobliżu

Czechowicz to jedna z lubelskich filii Muzeum Narodowego, więc wizytę naturalnie uzupełnia Zamek Lubelski i jego ekspozycje z Kaplicą Trójcy Świętej. Kilka kroków dalej Muzeum Historii Miasta Lublina w Bramie Krakowskiej opowiada dzieje miasta opisanego w „Poemacie o mieście Lublinie". Wątek literacki prowadzi zaś do Dworku Wincentego Pola, gdzie muzeum Czechowicza działało tymczasowo po utracie pierwszej siedziby.