Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym

Informacje praktyczne

Czego się spodziewać

Muzeum Nadwiślańskie nie jest jednym budynkiem, lecz siecią pięciu oddziałów rozsianych po Kazimierzu Dolnym i okolicy, spiętych kolekcją liczącą ponad 20 tys. obiektów. Instytucja narodziła się 29 marca 1963 roku jako Muzeum Regionalne w Kamienicy Celejowskiej, w 1987 przyjęła obecną nazwę, w 1998 trafiła do Państwowego Rejestru Muzeów, a od 1999 jest instytucją samorządową województwa lubelskiego. Gmach Główny przy Rynku 19 otwarto dopiero 9 grudnia 2013 roku; mieszczą się w nim Galeria Wystaw Czasowych i Oddział Muzeum Sztuki Złotniczej.

Złotnictwo jest tu największym magnesem. Oddział otwarty w 1979 roku, jedyny taki w Polsce, zajmuje zabytkowe piwnice Gmachu Głównego i gromadzi około 1900 obiektów, w tym kolekcję dawnych sreber podarowaną przez Jędrzeja Jaworskiego; zbiór złotnictwa dawnego obejmuje tysiąc lat i składa się niemal wyłącznie z przedmiotów sygnowanych. Drugą osią muzeum jest kolonia artystyczna: renesansowa Kamienica Celejowska przy Senatorskiej 11/13, wzniesiona z opoki przed 1635 rokiem, z attyką pełną figur świętych, bazyliszków i smoków, mieści zbiory poświęcone malarzom, którzy od czasów Józefa Pankiewicza uczynili z Kazimierza polską stolicę malarstwa plenerowego.

Pozostałe oddziały ciągną wizytę w inne strony. Muzeum Przyrodnicze zajmuje szesnastowieczny Spichlerz Ulanowskich przy Puławskiej 54 i pokazuje przyrodę Małopolskiego Przełomu Wisły wraz z żywymi eksponatami: szklanym ulem, mrowiskiem i akwarium z wiślanymi rybami. Dom Kuncewiczów, willa z 1936 roku projektu Karola Sicińskiego, zachował oryginalne wnętrza pisarki Marii Kuncewiczowej i jej męża Jerzego. W Żmijowiskach leży Muzeum Dawnych Słowian z częściowo zrekonstruowanym grodem z około 888 roku. Zamek w Janowcu, wbrew częstej pomyłce, nie figuruje w wykazie oddziałów muzeum.

Wskazówki

Sezon letni trwa od 1 kwietnia do 30 września i oddziały są wtedy czynne codziennie w godzinach 10:00-17:00, z wyjątkiem Działu Historii i Kultury Regionu, nieczynnego w poniedziałki. Zimą, od 1 października do 31 marca, ekspozycje pracują od 9:00 do 16:00 i są zamknięte we wtorki. Kasy kończą sprzedaż pół godziny przed zamknięciem, a muzeum nie przyjmuje zwiedzających 1 stycznia, w Niedzielę Wielkanocną, 1 i 11 listopada oraz 24 i 25 grudnia.

Bilety kupuje się osobno do każdego oddziału: Muzeum Sztuki Złotniczej i Muzeum Przyrodnicze 18 zł normalny oraz 13 zł ulgowy, Kamienica Celejowska 17 i 12 zł, Dom Kuncewiczów 15 i 10 zł, Galeria Wystaw Czasowych 10 i 5 zł, Dział Historii i Kultury Regionu 5 i 1 zł, a wstęp do Muzeum Dawnych Słowian jest wolny. Przy kilku oddziałach opłaca się karnet: 50 zł normalny, 45 zł ulgowy. Grupy od 15 osób mają 15 procent zniżki i muszą rezerwować wizytę. Dzień bezpłatnego wstępu wyznaczany jest rotacyjnie i ogłaszany do końca poprzedniego miesiąca; w sierpniu 2026 przypada w poniedziałek. Gmach Główny ma rampę, windę i toaletę z przewijakiem, lecz winda działa tylko w tym budynku. W Domu Kuncewiczów można wynająć dwa pokoje gościnne.

Jak dojechać

Gmach Główny stoi przy Rynku 19, w samym centrum Kazimierza Dolnego, a pozostałe oddziały rozrzucone są w promieniu kilkunastu minut spaceru: Kamienica Celejowska przy Senatorskiej 11/13, Dom Kuncewiczów przy Małachowskiego 19, Muzeum Przyrodnicze przy Puławskiej 54. Muzeum wskazuje dojazd autobusem z Lublina i z Puław. Kierowcy oraz rowerzyści powinni pamiętać, że w miasteczku obowiązuje parkowanie wyłącznie na wyznaczonych parkingach. Grodzisko Żmijowiska leży w gminie Wilków, około 16 km od Kazimierza, i wymaga osobnej wyprawy.

Muzea w pobliżu

Po drugiej stronie Wisły stoi Muzeum Zamek w Janowcu, które domyka renesansowy pejzaż przełomu. W stronę Puław prowadzi trasa do Muzeum Czartoryskich w Puławach, instytucji o rodowodzie sięgającym początków polskiego muzealnictwa, a kilkanaście kilometrów dalej muzeum Stefana Żeromskiego w Nałęczowie opowiada literacką odsłonę tej samej okolicy.