Muzeum Regionalne w Janowie Lubelskim

Informacje praktyczne

Czego się spodziewać

Pierwsze janowskie muzeum powołał do życia Tadeusz Seweryn, etnograf i badacz sztuki ludowej, który po kryzysie przysięgowym 1917 roku ukrywał się w Janowie pod nazwiskiem Maksymilian Kulesza. W maju 1919 roku „Muzeum Powiatowe” ruszyło w czterech sekcjach: statystyczno-opisowej, przyrodoznawczej, przemysłu ludowego i sztuki ludowej, a mieściło się na poddaszu dawnej kancelarii obwodu, zwanej starą pocztą. Ciasnota i brak pieniędzy przesądziły o losie muzeum: dwa lata później zbiory były już, jak pisał sam Seweryn, „zmarnowane” i „rozgrabione”.

Drugi rozdział otworzyło dawne więzienie, wzniesione w latach 1825-1826, jeden z nielicznych zabytków Janowa wpisanych do rejestru. 10 czerwca 1984 roku otwarto tam wystawę „Dzieje Janowa Lubelskiego od XVII-XX wieku”, inicjując Muzeum Czynu Zbrojnego, od 1986 roku oddział Muzeum Okręgowego w Sandomierzu. W 1992 roku oddział zlikwidowano, a powołane w jego miejsce Muzeum Regionalne włączono w strukturę Janowskiego Ośrodka Kultury. Samodzielną instytucją kultury stało się dopiero 30 grudnia 1996 roku, z działami historyczno-artystycznym, etnograficznym i archeologicznym. Od 2019 roku administracja wróciła na poddasze starej poczty, dokładnie tam, gdzie sto lat wcześniej zaczynał Seweryn.

Zwiedzanie jest kameralne: budynek więzienia wciąż czeka na gruntowny remont, a jedyną salą ekspozycyjną pozostaje dawna kaplica więzienna, przywrócona do użytku w 2012 roku. Nadrabia to program: wystawy czasowe, w 2026 roku plenerowa ekspozycja o Hieronimie Dekutowskim „Zaporze” przygotowana przez lubelski oddział IPN, cykl Muzealnych Czwartków, opieka nad garncarstwem i plecionkarstwem, Ogólnopolskie Spotkania Garncarskie organizowane od 2006 roku w Łążku Garncarskim oraz pismo regionalne „Janowskie Korzenie”, wydawane dwa razy w roku.

Wskazówki

Muzeum przyjmuje od poniedziałku do piątku w godzinach 7:30-15:30, w soboty i niedziele jest nieczynne. Cennik wstępu nie jest publikowany w serwisie, więc przed przyjazdem trzeba zadzwonić i potwierdzić, co jest akurat udostępnione: biuro mieści się przy ul. Jana Zamoyskiego 52, ekspozycja przy ul. Ogrodowej 3a. Podane są natomiast ceny zajęć: warsztaty muzealne kosztują 15 zł od osoby i trwają 90 minut, lekcje muzealne 5 zł od osoby i trwają 45 minut. Odbywają się w dni robocze, a termin rezerwuje się telefonicznie z tygodniowym wyprzedzeniem. Tematy są lokalne: garncarstwo łążkowskie, pradzieje powiatu janowskiego i stanowisko w Pikulach, andrzejkowe wróżby, palmy wielkanocne i pisanki. W żadnym z budynków nie ma windy ani oznaczeń w alfabecie Braille’a, nie działa też tłumacz języka migowego ani pętla indukcyjna, natomiast do obu obiektów wolno wejść z psem asystującym.

Jak dojechać

Janów Lubelski leży około 70 kilometrów na południe od Lublina, przy trasie na Stalową Wolę i Rzeszów, u skraju Lasów Janowskich. Siedziba muzeum przy ul. Jana Zamoyskiego 52 stoi w centrum miasta; do budynku prowadzą dwa wejścia, od frontu chodnikiem z kostki, od tyłu po schodach, a miejsce parkingowe dla osób z niepełnosprawnością jest za budynkiem. Sala ekspozycyjna w dawnym więzieniu ma osobny adres, ul. Ogrodowa 3a: jedno wejście od ulicy, dostosowana toaleta i miejsce parkingowe dla osób z niepełnosprawnością przed budynkiem. Muzeum nie podaje na stronie linii komunikacji publicznej.

Muzea w pobliżu

Ziemia janowska graniczy z Biłgorajskiem, więc naturalnym uzupełnieniem jest muzeum w Biłgoraju z wystawą o dziejach miasta i etnografią. Na północ, za Lasami Janowskimi, czeka muzeum regionalne w Kraśniku z ekspozycjami o 24. Pułku Ułanów, a wyprawę na Roztocze warto domknąć w zagrodzie Guciów, gdzie etnografia spotyka się z przyrodą.