Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie

Informacje praktyczne

Czego się spodziewać

Muzeum Sił Powietrznych jest państwową instytucją kultury, której organizatorem pozostaje Ministerstwo Obrony Narodowej. Powstało z inicjatywy ówczesnego dowódcy Sił Powietrznych, a dla zwiedzających otwarto je 26 sierpnia 2011 roku. Ulokowano je dokładnie tam, gdzie ulokować je wypadało: w bezpośrednim sąsiedztwie dęblińskiej Szkoły Orląt i 4 Skrzydła Lotnictwa Szkoleniowego. Przeloty wojskowych maszyn nad ekspozycją są tutaj codziennością i stanowią część wrażenia z wizyty.

Wystawa główna, zatytułowana „Historia polskiego lotnictwa wojskowego”, prowadzi chronologicznie od pionierskiego przełomu XIX i XX wieku, przez obie wojny światowe, po czasy współczesne, z osobnym akcentem położonym na dęblińskie szkolnictwo lotnicze. Zobaczymy salę symboliki lotniczej, replikę samolotu Fokker D.VIII/E.V z zaaranżowanym warsztatem mechaników, zrekonstruowany domek pilota (dispersal) z czasu Bitwy o Anglię oraz bunkier dowodzenia, w którym wyświetlany jest autentyczny film z pracy personelu w 1940 roku. Najcenniejszym obiektem zbiorów pozostaje sztandar Polskich Sił Powietrznych na Zachodzie, uszyty w Wilnie w 1940 roku i przekazany lotnikom przez gen. Władysława Sikorskiego w brytyjskiej bazie Swinderby w 1941 roku; do kraju wrócił dopiero w 1992 roku, a muzeum zostało jego depozytariuszem w 2012 roku.

Rdzeniem muzeum pozostaje jednak ekspozycja plenerowa: ponad 70 statków powietrznych, przeciwlotnicze zestawy rakietowe, artyleria przeciwlotnicza i sprzęt radiolokacyjny. Obok polskich konstrukcji TS-9 Junak-3, TS-11 Iskra i I-22 Iryda stoi kolekcja myśliwców zza żelaznej kurtyny, unikatowa w skali światowej: MiG-21, MiG-23, bombowce Ił-28, samoloty Su-7, Su-20 i Su-22 oraz śmigłowiec bojowy Mi-24. W hangarze prezentowana jest technika lotnicza, od silników tłokowych po odrzutowe, wraz z odrestaurowanymi An-2, Jak-18, PZL-130 Orlik i TS-8 Bies. Na pokład kilku maszyn można wejść, w tym do jedynego zachowanego w Polsce śmigłowca Mi-6A.

Wskazówki

Muzeum pracuje w dwóch sezonach. Od kwietnia do września wystawy są czynne od wtorku do piątku w godzinach 9.00-17.00, a w soboty i niedziele 10.00-18.00; od października do marca od wtorku do niedzieli w godzinach 9.00-16.00. Poniedziałek jest dniem zamkniętym, sprzedaż biletów kończy się 45 minut, a sprzedaż pamiątek 30 minut przed zamknięciem wystaw. Bilet normalny kosztuje 35 zł, ulgowy 21 zł, rodzinny 85 zł, a mieszkańcy powiatu ryckiego płacą 5 zł. Wejście do śmigłowca Mi-6A oraz na wystawę techniki lotniczej w hangarze to dodatkowe 4 zł za każde albo 7 zł w pakiecie; wstęp na pokład samolotów C-130 Hercules, Jak-40 i An-26 zawarto w cenie biletu.

Wizyty indywidualnej nie trzeba rezerwować, rezerwacja dotyczy grup zorganizowanych, lekcji muzealnych i przewodnika. Usługę przewodnicką (100 zł za godzinę po polsku, 150 zł po angielsku) należy zgłosić minimum trzy dni wcześniej przy zwiedzaniu od wtorku do piątku i pięć dni przed weekendem. Na obejrzenie wystawy muzeum przewiduje około półtorej godziny. Warto sprawdzić kalendarz zamknięć: w 2026 roku wystawy są niedostępne między innymi od 5 do 31 stycznia i od 29 do 31 grudnia z powodu inwentaryzacji muzealiów, natomiast 1 i 3 maja, 15 sierpnia oraz 11 listopada muzeum pracuje normalnie. Na terenie ekspozycji jest podjazd dla wózków, a dzieci do lat 13 zwiedzają pod opieką dorosłych.

Jak dojechać

Muzeum działa przy ulicy Lotników Polskich 1 w Dęblinie (08-530), a więc przy samym kompleksie Szkoły Orląt, w północno-zachodniej części województwa lubelskiego. Współrzędne podawane przez muzeum to 51.559280, 21.863132. Przy wejściu znajdują się przystanki obsługiwane przez komunikację miejską, którą prowadzą prywatni przewoźnicy wspólnie z MZK Puławy; rozkłady jazdy publikuje miejski serwis informacyjny Dęblina.

Muzea w pobliżu

Dęblin leży nad Wisłą, w zasięgu kilku instytucji o zupełnie innym charakterze. Najbliżej jest Muzeum Czartoryskich w Puławach z pałacowym założeniem i kolekcją zbieraną od czasów księżnej Izabeli. Kawałek dalej w dół rzeki działa Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym, a na wschód od Dęblina czeka pałac Zamoyskich w Kozłówce. Lotnicza technika i rezydencje magnackie łączą się w jeden weekend zaskakująco dobrze.