Muzeum im. ks. Stanisława Staszica w Hrubieszowie

Informacje praktyczne

Czego się spodziewać

Muzeum zajmuje dwór du Chateau: parterowy budynek z dwukondygnacyjną częścią środkową i wgłębnym portykiem o czterech kolumnach, w którego szczycie widnieje rok budowy 1791. Dwór stanął na miejscu zamku zniszczonego w 1648 roku przez wojska Bohdana Chmielnickiego, a dobra hrubieszowskie kupiono w 1800 roku w imieniu księdza Stanisława Staszica, który powołał tu w 1816 roku Towarzystwo Rolnicze Hrubieszowskie. Od 1859 roku budynek przez ponad sto lat służył rodzinie du Chateau jako dwór-apteka; w czasie okupacji Niemcy przebudowali wnętrza, a po wojnie mieściła się w nim siedziba NKWD. Muzeum, otwarte 6 listopada 1965 roku z inicjatywy Towarzystwa Regionalnego Hrubieszowskiego, przeniosło zbiory do dworu w 1972 roku, a stałe ekspozycje udostępniło po remoncie w grudniu 1984 roku.

Zwiedzanie prowadzi przez pięć wystaw stałych: archeologiczną (pradzieje ziemi hrubieszowskiej), etnograficzną (rzemiosła, tradycje, obrzędy), historyczną (region na styku kultur), poświęconą Staszicowi i Towarzystwu Rolniczemu Hrubieszowskiemu oraz artystyczną. Najmocniejszy jest dział archeologiczny. Pierwsze wykopaliska na Lubelszczyźnie prowadził już w latach 20. XIX wieku Adam Czarnocki, znany jako Zorian Dołęga Chodakowski, w Gródku u ujścia Huczwy do Bugu. Zbiory rosną co roku dzięki badaniom ratowniczym, a wyniki prac w Gródku trafiły na łamy czasopisma Nature jako argument w sporze o migracje Słowian w VI-VII wieku.

Muzeum udostępnia także podziemną salę Laboratorium Historiae Gothorum w Masłomęczu, gdzie od 28 kwietnia 2026 roku oglądać można wystawę Goci. Dziedzictwo skryte w ziemi, złożoną z kilku tysięcy zabytków ze zbiorów kilkunastu polskich muzeów. W dworze pokazywane są wystawy czasowe, a etnografię, historię, militaria i numizmaty można przejrzeć w katalogu on-line.

Wskazówki

Muzeum pracuje siedem dni w tygodniu: od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00-16:00, w soboty i niedziele 10:00-15:00. Bilet normalny kosztuje 8 zł, ulgowy 4 zł, seniorski 6 zł, a dzieci do lat 7 pod opieką rodziny oraz opiekunowie grup zorganizowanych wchodzą bezpłatnie. Dzień wolny od opłat zmienia się sezonowo: od 1 września do 30 czerwca jest to sobota, w lipcu poniedziałek, a w sierpniu czwartek. Zwiedzanie zajmuje około godziny, oprowadzanie kosztuje 40 zł, lekcja muzealna 5 zł od osoby, a przewodnika terenowego (50 zł za 60 minut) trzeba rezerwować dwa tygodnie wcześniej. Fotografowanie wystaw jest bezpłatne, ale wyłącznie do celów prywatnych.

Wyprawę do Masłomęcza planuje się osobno: projekcja filmu i wystawa zajmują tam około 1,5 godziny, a wariant z Wioską Gotów jeszcze pół godziny więcej. Godziny są tam ogłaszane sezonowo, więc warto je potwierdzić przed przyjazdem.

Jak dojechać

Muzeum stoi przy ul. 3 Maja 11 w Hrubieszowie, nad kanałem Huczwy, gdzie dawniej ciągnął się dworski ogród spacerowy z zegarem słonecznym. Hrubieszów leży w południowo-wschodnim krańcu województwa lubelskiego, blisko granicy z Ukrainą, około 120 kilometrów od Lublina drogami przez Zamość lub Chełm. Muzeum nie podaje na stronie linii komunikacji miejskiej, więc najprościej dojechać samochodem albo autobusem do Hrubieszowa i dojść pieszo; oddział w Masłomęczu (Masłomęcz 99A) wymaga własnego transportu.

Muzea w pobliżu

Hrubieszowskie zbiory najlepiej czytać razem z sąsiadami z tej samej części Lubelszczyzny. Muzeum Ziemi Chełmskiej pokazuje pogranicze kultur nad Bugiem od strony Chełma, Muzeum Zamojskie w Zamościu dokłada kontekst renesansowego miasta Zamoyskich, a muzeum w Tomaszowie Lubelskim domyka obraz Roztocza.