Muzeum Stefana Żeromskiego w Nałęczowie

Informacje praktyczne

Czego się spodziewać

Muzeum powstało z inicjatywy Oktawii Żeromskiej, która zapisała narodowi polskiemu letnią pracownię męża wraz z ogrodem i Mauzoleum; otwarto je 17 czerwca 1928 roku. Siedzibą jest Chata wzniesiona w 1905 roku według projektu Jana Koszczyc-Witkiewicza, opłacona z honorarium za Popioły. Utrzymana w stylu zakopiańskim z elementami secesji, miała wprowadzić rodzimą zabudowę w przestrzeń uzdrowiska zdominowanego wówczas przez secesję i styl szwajcarski. Jednoizbowy budynek z sosnowych bali, z gontowym dachem i podmurówką z kamienia łupanego, zdobią od frontu płaskorzeźby z motywem lilii i promieni słonecznych, a trzy półokrągłe okna wychodzą na wschód, prosto na ogród.

To tutaj Żeromski kończył Dzieje grzechu oraz napisał Dumę o hetmanie, Słowo o bandosie i Różę. Ekspozycję tworzy autentyczne wyposażenie pracowni: simmlerowska kanapa, krzesła i stół z petersburskiego posagu Oktawii, pokryte zielonym suknem biurko, biblioteczka z pierwszymi wydaniami dzieł pisarza oraz lipowy parawan zaprojektowany przez Koszczyc-Witkiewicza i ozdobiony przez samego Żeromskiego, oddzielający część oficjalną izby od sypialni. W serwantce zgromadzono pamiątki po synu pisarza, Adamie, obok stoją jego narty, rękawice bokserskie i siodło. Ściany zajmują portrety Żeromskiego pędzla Stanisława Ignacego Witkiewicza, Eligiusza Niewiadomskiego i Tymona Niesiołowskiego.

Chatę otacza ogród ze starodrzewem pamiętającym czasy pisarza, z topolą białą przy wejściu, zabytkową studnią z kołowrotkiem oraz murowaną ławeczką i kamiennym stolikiem. W dolnej części ogrodu stoi Mauzoleum, stożkowa budowla z kamienia wapiennego kryta czerwoną dachówką, także projektu Koszczyc-Witkiewicza. Spoczywa w nim Adam Żeromski, zmarły na gruźlicę 30 lipca 1918 roku i przeniesiony tu w 1922 roku z cmentarza w Bochotnicy.

Wskazówki

Zanim zaplanujesz wizytę, sprawdź status placówki: serwis Muzeum Narodowego w Lublinie informuje, że Muzeum Stefana Żeromskiego jest nieczynne do odwołania, i nie podaje żadnych bieżących godzin otwarcia. Warto zadzwonić pod numer 81 501 45 52 albo 887 750 014, ewentualnie napisać na adres zeromski@mnwl.pl, i potwierdzić, czy Chata jest dostępna dla zwiedzających. Uwaga: anglojęzyczna wersja serwisu wyświetla nieaktualne dane z czasów pandemii, w tym godziny sobotnio-niedzielne i ceny 6 oraz 5 zł. Wiążące są strony polskie.

Obowiązujący cennik oddziału to 10 zł za bilet normalny i 8 zł za ulgowy. Zwiedzanie z przewodnikiem kosztuje dodatkowo 35 zł, lekcja muzealna 40 zł, a warsztaty 45 zł, w każdym przypadku poza cenami biletów wstępu. Fotografować wnętrza wolno wyłącznie na własny użytek, bez prawa publikacji i bez lamp błyskowych ani statywów.

Jak dojechać

Muzeum mieści się przy ulicy Stefana Żeromskiego 8 w Nałęczowie, uzdrowiskowym miasteczku między Lublinem a Puławami, na własnej ogrodowej działce ze starodrzewem, kilka minut spacerem od zdrojowego centrum. Korespondencję oddział przyjmuje pod osobnym adresem: ulica Poniatowskiego 39, 24-140 Nałęczów. Serwis Muzeum Narodowego w Lublinie nie wskazuje linii komunikacji publicznej ani parkingu przy Chacie, dlatego szczegóły dojazdu najlepiej ustalić telefonicznie razem z terminem zwiedzania.

Muzea w pobliżu

Kilka ulic dalej działa Muzeum Bolesława Prusa w Nałęczowie, mieszczące się w dawnej ochronce imienia Adama Żeromskiego, o której powstaniu opowiadają archiwalia ze zbiorów Chaty. Dalej w dolinie Wisły wizytę warto połączyć z Muzeum Czartoryskich w Puławach i Muzeum Nadwiślańskim w Kazimierzu Dolnym.