Ośrodek Brama Grodzka - Teatr NN

Informacje praktyczne

Czego się spodziewać

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” to samorządowa instytucja kultury działająca w Lublinie od 1998 roku, a jej siedzibą jest sama Brama Grodzka - dawna Brama Żydowska, przejście z miasta chrześcijańskiego do nieistniejącego już miasta żydowskiego. W 1990 roku zaczął tu działać Teatr NN, kontynuujący tradycję lubelskiego teatru alternatywnego; odkrycie przeszłości Bramy zmieniło te plany i z teatru wyrosła instytucja pamięci. To nie jest klasyczne muzeum z gablotami, lecz miejsce, które opowiada historię lokalną tak, by mówiła o sprawach uniwersalnych.

Sercem oferty jest wystawa stała „Lublin. Pamięć Miejsca”, zajmująca 1500 metrów kwadratowych w czterech sąsiadujących budynkach przy ulicy Grodzkiej. Zbudowano ją jak wnętrze archiwum: metalowe regały z tysiącami segregatorów kryją informacje o konkretnych domach, ulicach i dawnych mieszkańcach dzielnicy żydowskiej, a kilkanaście stanowisk komputerowych otwiera bazy ikonografii i Historii Mówionej. Przechodzi się przez setki fotografii, makietę przedwojennego miasta i wykreowane dźwięki dawnego Lublina. Pierwsza część opowiada o życiu Żydów do 1939 roku, gdy w 120-tysięcznym mieście mieszkało ich prawie 43 tysiące, druga upamiętnia zagładę, trzecia przypomina Sprawiedliwych wśród Narodów Świata.

Ośrodek zarządza także czterema innymi miejscami. Lubelska Trasa Podziemna prowadzi prawie 300 metrów pod Rynkiem i kamienicami Starego Miasta, łącząc kilkanaście piwnic sięgających XVI wieku, a jej punktem kulminacyjnym jest ruchoma makieta Wielkiego Pożaru Lublina z 1719 roku. Do tego dochodzą Piwnica pod Fortuną, Teatr Imaginarium oraz Dom Słów z Izbą Drukarstwa, gdzie odbywają się warsztaty typograficzne, introligatorskie i papiernicze.

Wskazówki

Wystawę „Lublin. Pamięć Miejsca” zwiedza się wyłącznie z przewodnikiem, o stałych godzinach: po polsku w dni powszednie o 10:00 i 14:00 oraz w soboty o 15:00 (maj-wrzesień), po angielsku w dni powszednie i w soboty o 12:00. Zwiedzanie trwa 75 minut, grupa liczy do 30 osób, a rekomendowany wiek to 14 lat. Bilety w języku polskim kosztują 35 zł (normalny) i 20 zł (ulgowy), w obcym 45 zł i 35 zł; kupisz je online albo w Centrum Informacji. Abonament za 95 zł (ulgowy 67 zł) obejmuje wystawę, Dom Słów, Trasę Podziemną i Piwnicę pod Fortuną przez 30 dni, ale sprzedawany jest wyłącznie stacjonarnie.

Na Trasę Podziemną (45 minut, 8-12 stopni, grupy do 20 osób) wchodzi się osobno, po schodkach przy Trybunale Koronnym. Ośrodek uczciwie uprzedza, że zabytkowe budynki nie są dostępne dla osób z niepełnosprawnością ruchową: brak wind, około 150 schodów i wąskie przejścia. Dostępny jest audioprzewodnik, a wejście z psem asystującym jest możliwe.

Jak dojechać

Ośrodek mieści się przy ul. Grodzkiej 21, 20-112 Lublin, w sercu Starego Miasta, na osi między Rynkiem a Zamkiem Lubelskim. Najbliższe przystanki komunikacji miejskiej to „Muzeum Narodowe - Zamek 01” i „Muzeum Narodowe - Zamek 02” oraz „Brama Krakowska 02” i „Brama Krakowska 04”. Najbliższy płatny parking, z miejscami dla osób z niepełnosprawnością, znajduje się na Placu Zamkowym i nie jest prowadzony przez Ośrodek. Nawierzchnia staromiejska to nieoszlifowana kostka granitowa. Biuro Trasy Podziemnej działa przy Rynku 1, w Trybunale Koronnym.

Muzea w pobliżu

Kilkaset metrów dalej wznosi się Zamek Lubelski z Muzeum Narodowym, a jego wzgórze zamyka pustkę po dzielnicy żydowskiej opisywanej w Bramie. Po drugiej stronie Starego Miasta Muzeum Historii Miasta Lublina w Bramie Krakowskiej domyka opowieść o miejskich murach, a Muzeum Józefa Czechowicza pokazuje literacki Lublin.